Verwijdering functie Toetsen Bodemkwaliteit uit Aquo-kit

Vanaf 1 juli 2026 is het niet meer mogelijk de functie ‘Toetsen Bodemkwaliteit’ in Aquo-kit te gebruiken. Wij leggen graag uit wat de aanleiding en impact hiervan is. Op dit moment is niet duidelijk of er na 1 juli een vergelijkbare service beschikbaar is.

In Aquo-kit wordt gebruik gemaakt van de Bodem Toets en Validatieservice (BoToVa) voor het toetsen van (water)bodemmonsters aan (water)bodemkwaliteitsnormen. Deze service wordt beheerd door Rijkswaterstaat.

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft besloten dat de BoToVa als service per 1 juli 2026 wordt beëindigd. Het aanbieden van applicaties die de (water)bodemnormen toetsen, is vanuit wet en regelgeving geen wettelijke taak. Het aanbieden van toetsservices zoals de BoToVa wordt daarom per 1 juli 2026 overgelaten aan de markt.

Hiermee stopt ook het beheer door Rijkswaterstaat op 1 juli 2026 en als gevolg daarvan zal vanaf dat moment de Aquo-kit functie 'Toetsen Bodemkwaliteit' niet meer werken.

Waarom werd de BoToVa gebruikt in Aquo-kit?

Een eerste versie van de BoToVa is in 2013 door de Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer (SIKB) opgeleverd. Hierin waren de toetsingen uit het Besluit bodemkwaliteit en de circulaire bodemsanering opgenomen. In hetzelfde jaar is, op dringend verzoek van de waterbeheerders, de functie 'Toetsen Bodemkwaliteit' in Aquo-kit gebouwd (versie 2.6): "De functionaliteit van de iBever module Towabo moet worden opgenomen door het kunnen aanroepen van de te ontwikkelen Bodemtoetsservices (BoToVa) vanuit de userinterface van Aquo-kit."

De functie in Aquo-kit werd een userinterface waarmee monstergegevens naar de BoToVa kunnen worden gestuurd en toetsingsresultaten van de BoToVa kunnen worden verwerkt. Hiermee werd Aquo-kit een complete toolkit voor waterbeheerders waarmee zij op een eenduidige manier water(bodem)kwaliteitsgegevens kunnen toetsen aan landelijke waterkwaliteitsnormen. 

Eind 2017 is het applicatiebeheer van de BoToVa door SIKB overgedragen aan Rijkswaterstaat. Als kerngebruiker is het Informatiehuis Water is tot 2020 betrokken geweest bij het beheer van de BoToVa, eerst in het projectgroepoverleg en later in het KAF-overleg (kerngebruikers, applicatiebeheerder, functioneel beheerder).

Uit een inventarisatie in Aquo-kit blijkt dat deze functie in 2025 door vijf waterschappen, 1 waterschapslaboratorium en 6 adviesbureaus is gebruikt. Mogelijk maken andere waterbeheerders gebruik van de BoToVa via laboratoria en/of informatiesystemen waarin de service is geïmplementeerd.

Hoe verder?

Het SIKB is na de aankondiging van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat op 1 juli 2025 op zoek gegaan naar een oplossing. Zij doen dit in overleg met andere partijen. Er is een Commissie Inventarisatie Toetsingsregels (CIT) opgericht die de Rijks- en lokale toetsingsregels voor (water)bodemonderzoek verzameld. Zij leggen deze op gestandaardiseerde wijze vast en werken ze uit in validatiebestanden. Ook wordt door deze commissie onderzocht of een alternatieve service voor de BoToVa beschikbaar gesteld kan worden.

Hierover is op dit moment nog geen duidelijkheid. En dat betekent dat vooralsnog per 1 juli 2026 de Aquo-kit functie 'Toetsen Bodemkwaliteit' niet meer werkt.

Het spreekt voor zich dat we jullie direct informeren zodra er positieve ontwikkelingen te melden zijn.